دارکوب

تست اعتیاد به اینترنت چیست؟


تست اعتیاد به اینترنت چیست؟

اینترنت و میزان استفاده از آن به یکی از معضلات دنیای امروز تبدیل شده است. این معضل در رابطه با کودکان و نوجوانان و زمانی که فصل درس و مدرسه است بسیار بیشتر مورد توجه می باشد. والدین باید هر از چندگاهی، رفتار بچه ها را بررسی و کمک کنند تا اعتیاد اینترنتی، باعث عقب افتادن فرزند از درس و مدرسه و زندگی روزمره اجتماعی نشود.

اعتیاد به اینترنت، یکی از مهمترین پدیده های روانی دنیای مدرن امروز است و نوعی رفتار وابسته به اینترنت به شمار می رود که در آن فرد سعی می کند در قالب جستجوهای اینترنتی، مشکلات و نیازهای عمدتا روانی ارضا نشده خود را برطرف کند. این مشکل روانی، نوعي وابستگي رفتاري به اينترنت ايجاد مي كند و با ويژگی هایی مثل هزينه کردن روز افزون براي اينترنت و موضوعات مربوط به آن، احساس هيجاني ناخوشايندی در او ایجاد می شود مانند اضطراب، افسردگي و.. در زماني كه فرد در تماس با اينترنت نيست، قابليت تحمل و عادت كردن به اثرات حضور مداوم و طولانی در فضای اينترنت. از اين ديدگاه، این اختلال به عنوان اختلال تنشي يا كنترل تكانه مانند قمار بازي بيمارگونه در نظر گرفته مي شود و كساني كه به اين معيار مي رسند، مشکلات روان شناختي، اجتماعي و شغلي پيدا مي كنند. انجمن روانپزشكی آمریكا، برای شناخت اعتیاد اینترنتی و افرادی كه به استفاده مفرط از اینترنت معتادند، معیارهایی را مشخص كرده است كه طبق آن، فردی معتاد به اینترنت در نظر گرفته می شود که حداقل سه مورد از معیارهای هفت­گانه زیر را در طول یك دوره ۱۲ ماهه بروز دهد. معیارهای پیشنهادی این انجمن شامل ۷ مورد   زیر است: 

1- تحمل: به معنای صرف زمان بیشتر برای اینترنت به منظور رسیدن به رضایت است. در این شرایط، با وجود صرف همان میزان وقت، میزان رضایت­مندی كاربر كمتر است و نیاز به زمان بیشتری دارد تا به همان درجه از رضایت قبلی برسد.

2- وجود دو یا چند علامت كناره‌گیری در طی دو روز در ماه كه بعد از كاهش و یا ترك مداوم استفاده از اینترنت حاصل می‌شود. این مسئله باید موجب بروز دردها و رنج‌ها و یا اختلالاتی در عملكرد اجتماعی، فردی و یا آموزشی شود. 

۳- از اینترنت به منظور تخفیف و یا اجتناب از علايم كناره‌گیری استفاده شود.

۴- از اینترنت، اغلب در دوره‌های زمانی بیش از آنچه كه در ابتدا مدنظر بوده، استفاده شود. 

۵- حجم قابل توجهی از وقت، صرف فعالیت‌های مربوط به كاربری اینترنتی (برای مثال كتاب‌های اینترنتی، یافتن جستجوگرهای جدید وب، جست‌و جوی فروشندگان اینترنتی و غیره) شود. 

۶- به ‌خاطر استفاده از اینترنت، از انجام فعالیت‌های مهم اجتماعی، شغلی و یا تفریحی صرف نظر کرده و یا كاسته شود. 

7- فرد به ‌دلیل استفاده مفرط از اینترنت، خطر فقدان روابط مهم، شغل، و فرصت‌های آموزشی و شغلی را بپذیرد. 

بعضی از پژوهشگران، اصطلاح  « استفاده بیمارگونه از اينترنت » را مناسبتر از اصطلاحات ديگر می دانند و معتقدند استفاده از اينترنت صرفا يك رفتار اعتيادي نيست بلكه مجموعه اياز عوامل شناختي و رفتاري را در زمينه اينترنت تشكيل مي دهد كه روي زندگي فرد اثر منفي مي گذارد. اعتياد به اينترنت به عنوان « اعتياد رفتاري » مانند اعتياد به قمار، پرخوري، تماشاي تلويزيون و مانند آن در نظر گرفته مي شود و در اينجا، فرد نه به ماده (یعنی اینترنت) بلكه به آن چه كه در رايانه انجام مي دهد يا به احساسي كه در هنگام انجام آن به او دست مي دهد، معتاد مي شود.

امروزه برای مشخص شدن میزان اعتیاد افراد به اینترنت، تست‌هایی تهیه شده است. به عنوان نمونه تست اعتياد به اينترنت (IAT)[1] يكي از معتبرترين تست‌هاي مربوط به سنجش اعتياد اينترنتي است. در تست IAT هر چه نمره فرد بيشتر باشد؛ اعتياد وی به اينترنت شديدتر است. در این تست، نمرات به ترتيب از يك تا پنج هستند. در این تست سوالاتی از این قبیل مطرح شده است:

     چقدر بيشتر از آنچه قصد داريد، در اينترنت مي‌مانيد؟

     چقدر به‌خاطر برخط ماندن، اعضاي خانواده را ناديده گرفته‌ايد؟

     چقدر ديگران از شما به خاطر ميزان برخط بودن‌تان شاكي هستند؟

     چقدر به‌خاطر اينترنت، نمرات و كارهايتان در مدرسه افت كرده است؟

     چقدر رايانامه‌هايتان را پيش از كارهاي ضروري ديگرتان چك مي‌كنيد؟

     چقدر عملكرد كاري و بهره‌وري شما به خاطر اينترنت آسيب ديده است؟

     چقدر وقتي كسي هنگام برخط بودن مزاحم شما مي‌شود، غر مي‌زنيد، فرياد مي‌زنيد يا عصباني مي‌شويد؟

     چقدر فكر مي‌كنيد كه در حالت غيربرخط حواس پرتي داريد ولي در حالت برخط بهتر هستيد؟

     چقدر وقتي برخط هستيد جمله « فقط چند دقيقه مانده و یا الان مي‌آیم.» را به كار مي‌بريد؟

     چقدر سعي كرده‌ايد از ميزان برخط بودن خود بكاهيد و موفق نشده‌ايد؟

پاسخ‌های این تست به صورت 5 گزینه‌اي طراحی شده که شامل این موارد است:

     1- به ندرت r   2- گاه‌گاهي r   3- غالبا r   4- به كرات r   5- هميشه r

اگر پاسخ فرد به اکثر سوالات گزینه‌های 4 و 5 باشد، او به احتمال زیاد یک معتاد اینترنتی است.

     مانند تمامی انواع دیگر اعتیادها، اعتیاد اینترنتی، نوعی اختلال و بی نظمی روانی ـ اجتماعی با مشخصه‌هایی چون تحمل (نیاز به افزایش زمان لازم برای كسب مطلوبیت برابر با زمان‌های اولیه استفاده)، علايم ترک (به‌ویژه رعشه و ارتعاش، اضطراب، بی‌حوصلگی)، اختلالات عاطفی (افسردگی، تندخویی و بدخلقی)، و از هم گسیختگی روابط و مناسبات اجتماعی (كاهش و یا فقدان روابط اجتماعی به لحاظ كمی یا كیفی) در نظر گرفته می شود. فرد معتاد باید، در صورت امکان، برای درمان خود به یک روانشناس حاذق مراجعه نماید. 

با این وصف، آنچه مهم می نماید این است که سبک زندگی در بروز چنین مشکلی نقش بسزایی دارد و سطح دانشی خانواده در این امر بسیار مهم است. خانواده‌هایی مي‌توانند در عصر فناوری اطلاعات در زمینه نحوه استفاده صحیح، بهینه و به روز کودکان خود موفق عمل کنند که در ابتدا خود بر مسایل، دانش و فهم فناوری اطلاعات دانا، مسلط و آگاه باشند. آشنايي دختران و پسران جوان ايراني با اينترنت، تقارن خجسته‌اي براي رشد و تكامل انديشه‌هاي نو و با هويت خواهد بود؛ به شرط آن كه با هدايت و كنترل اين استعدادهاي بالقوه، از ميزان آسيب‌ها كاسته شده و از اين منبع عظيم انرژي و هوش، در پويايي و توسعه فرهنگي و به تبع آن ارتقای سبک زندگی جامعه استفاده شود. چنین رخدادی بدون آموزش مولفه های سبک زندگی به اقشار مختلف جامعه و نهادینه کردن و پیاده سازی، هم در فضای واقعی اجتماع و هم در فضای سایبر میسر نخواهد بود.

دارکوب ؛ طرح ملی آموزش کدنویسی به کودکان و نوجوانان

[1] Internet Addiction Test


تاریخ انتشار : یکشنبه, 14 مهر 98